از راسخين در علم سؤال كرد ، حضرت فرمود : « كسانى هستند كه به سوگند خود پاى بندند ، و زبانى راستگو و قلبى مستقيم و استوار دارند ، و نيز كسانى هستند كه عفت شكم و شهوت دارند ، اين گونه افراد از راسخين در علمند » « 1 » . مؤلف : ممكن است اين حديث را به نحوى توجيه كرد كه برگشتش به همان معناى حديث سابق شود . و در كافى از امام باقر ( ع ) نقل شده كه فرمود : « راسخين در علم كسانى هستند كه علمشان دچار اختلاف نمىشود » « 2 » . مؤلف : اين حديث درست منطبق با آيه است ، براى اينكه در آيه ، « رسوخ در علم » در مقابل كسانى قرار گرفته كه در دلهايشان زيغ و انحراف هست ، و قهرا رسوخ در علم عبارت از همين مىشود كه علم دستخوش اختلاف و ترديد نگردد . و در « در المنثور » « 3 » است كه ابن ابى شيبه ، و احمد ، و ترمذى ، و ابن جرير ، و طبرانى ، و ابن مردويه ، از ام سلمه روايت كرده‌اند كه گفت : رسول خدا ( ص ) در دعاهايش بسيار مىگفت : « اللهم مقلب القلوب ثبت قلبى على دينك » « 4 » روزى به ايشان عرض كردم : يا رسول اللَّه ( ص ) مگر دلها زير و رو مىشوند ؟ فرمود : « بله ، خداى تعالى هيچ فردى از بنى آدم را نيافريده ، مگر آنكه دلش بين دو انگشت از انگشتان خدا قرار دارد ، اگر او بخواهد دل استوار مىشود ، و گرنه دچار زيغ و انحراف مىگردد ( تا آخر حديث ) » « 5 » . مؤلف : اين معنا به چند طريق از عده اى از صحابه آن حضرت از قبيل جابر ، و نواس بن شمعان ، و عبد اللَّه بن عمر ، و ابى هريره نقل شده ، و مشهور در اين باب مطلبى است كه در حديث نواس آمده ، كه فرمود : « قلب آدميزاد بين دو انگشت از انگشتان رحمان قرار دارد » ، ( بطورى كه يادم مىآيد ) شريف رضى حديث را به اين عبارت در كتاب « مجازات النبويه » نقل كرده است « 6 » .

--> ( 1 ) الدر المنثور ج 2 ص 7 . ( 2 ) اصول كافى ج 1 ص 245 سطر 9 . ( 3 ) الدر المنثور ج 2 ص 8 . ( 4 ) بار الها اى خدايى كه دلها را زير و رو مىكنى ، قلب مرا بر دين خود استوار بدار . ( 5 ) الدر المنثور ج 2 ص 8 . ( 6 ) الدر المنثور ج 2 ص 9 - 8 .